ΤΥΠΙΚΟΝ

ΑΙΝΟΙ


Τὸ παρακάτω κείμενο, μετατράπηκε σὲ ἠλεκτρονικὴ μορφή, μέσῳ προγράμματος ἀναγνωρίσεως χαρακτήρων.
Γιὰ αὐτό, παρακαλοῦμε νὰ μᾶς συγχωρήσετε γιὰ τὸ μονοτονικό, καὶ γιὰ ὅποιες ἀβλεψίες μας καὶ ὀρθογραφικὰ λάθη.

 

Τὸ Τυπικὸν ὑπὸ τοῦ Ρῆγα [Τ.Γ.Ρ.], ἀναφέρει σχετικὰ στὶς σ. 102-104:

«Οι ψαλμοί ρμη', ρμθ' και ρν' αποτελούσι τους αίνους αντιστοιχούντας προς το κεκραγάριον του εσπερινού. Λέγονται δε οι αίνοι καθ' εκάστην απαραιτήτως, πλην των ημερών εν αις ψάλλεται Αλληλούια (εκτός των Σαββάτων). Καί, ή αναγινώσκονται, ή ψάλλονται.

Καθ' ας ημέρας εν τη νηστεία των αγίων αποστόλων και Χριστουγέννων ψάλλεται Αλληλούια αντί του Θεός Κύριος (εκτός των Σαββάτων), ως και καθ' όλην την Μεγάλην Τεσσαρακοστήν, πλην Σαββάτων και Κυριακών, και εν τη Τετράδι και Παρασκευή της Τυρινής, αίνοι ου λέγονται, αλλ' ευθύς μετά το φωταγωγικόν του ήχου αναγινώσκεται η μικρά δοξολογία.

Εν ταίς λοιπαίς ημέραις του ενιαυτού λέγονται οι αίνοι απαραιτήτως. Καί όταν μεν η ημέρα ουκ έχη στιχηρά αίνων, οι αίνοι αναγινώσκονται χύμα ευθύς μετά τα εξαποστειλάρια, λεγομένης της αρχής αυτών ούτω: Αινείτε τον Κύριον εκ των ουρανών κτλ. Μετά δε το τέλος του τρίτου ψαλμού, λέγεται χύμα Δόξα, καί νυν, και ευθύς αναγινώσκεται η μικρά δοξολογία.

Όταν όμως η ημέρα έχη στιχηρά αίνων, ψάλλονται οι αίνοι. Άρχεται δε ο δεξιός χορός του πρώτου στίχου ούτω: Πάσα πνοή αινεσάτω τον Κύριον. Αινείτε τον Κύριον εκ των ουρανών κτλ., ο δε αριστερός τον δεύτερον στίχον Αινείτε αυτόν πάντες οι άγγελοι αυτού κτλ., καί ούτω καθεξής τους επίλοιπους στίχους εναλλάξ ανά ένα. Ψάλλονται δε οι αίνοι εις τον ήχον των πρώτων αυτών στιχηρών. Μεθ' έκαστον δε των τεσσάρων ή έξ τελευταίων στίχων ψάλλεται συνηνωμένως καί ανά εν εκ των της ημέρας στιχηρών των αίνων.

Μόνον εν τη Κυριακή του Πάσχα καί εν όλη τη Διακαινησίμω Εβδομάδι, ψάλλονται οι δύο πρώτοι στίχοι των αίνων Πάσα πνοή, και Αινείτε αυτόν πάντες οι άγγελοι αυτού· οι δε λοιποί στίχοι από του Αινείτε αυτόν ήλιος καί σελήνη παραλείπονται, καί μεταβαίνει ο δεξιός χορός εις τους δια τα επόμενα στιχηρά αναγκαιούντας στίχους εκ των τελευταίων.

Ως εν τω κεκραγαρίω, ούτω καί εν τοίς αίνοις (όταν ψάλλωνται), αναλόγως της ποσότητος των στιχηρών ιστώμεν και ισαρίθμους στίχους εκ του τέλους των αίνων. Και όταν μεν τα στιχηρά πρέπει να ψαλώσιν εις οκτώ, αρχόμεθα συμψάλλειν αυτά μεθ' έκαστον στίχον από του Του ποιήσαι εν αυτοίς κρίμα έγγραπτον· προστίθενται δε δια τα δύο τελευταία στιχηρά και δύο έτεροι στίχοι, ως κατωτέρω ορίζονται. Όταν δε τα στιχηρά πρέπει ίνα ψαλώσιν εις εξ, αρχόμεθα από του αυτού στίχου Του ποιήσαι εν αυτοίς, αλλ' ου προστίθεμεν ετέρους στίχους εις το τέλος. Όταν δε τα στιχηρά πρόκειται ίνα ψαλώσιν εις δέκα, αρχόμεθα αυτών από του αυτού επίσης στίχου Του ποιήσαι εν αυτοίς, αλλ' εις τα τέσσαρα τελευταία τροπάρια προστίθεμεν και έτερους τεσσάρας στίχους, ως κατωτέρω ορίζονται. Οταν δε τέλος τα στιχηρά δέον ίνα ψαλώσιν εις τέσσαρα, αρχόμεθα συμψάλλειν ταύτα μεθ' έκαστον στίχον από του Αινείτε αυτόν επί ταις δυναστείαις αυτού, μηδένα έτερον στίχον εις το τέλος προστιθέντες.

Μόνον εις τους αίνους της Διακαινησίμου Εβδομάδος και της αποδόσεως του Πάσχα, καίτοι τα στιχηρά είσιν οκτώ, αρχόμεθα από του στίχου Αινείτε αυτόν επί ταις δυναστείαις αυτού, καί εις τα τέσσαρα τελευταία στιχηρά προστίθεμεν καί ετέρους τεσσάρας στίχους· όταν δε ώσι τα στιχηρά δέκα, αρχόμεθα από του στίχου Του ποιήσαι εν αυτοίς καί προστίθεμεν ωσαύτως τεσσάρας στίχους· όταν δε γίνωνται τα στιχηρά δώδεκα, αρχόμεθα αύθις εκ του στίχου Του ποιήσαι εν αυτοίς, προστιθέντες εξ ετέρους στίχους εις τα εξ τελευταία.

Καί μόνον εν τη α' Αυγούστου (όταν τύχη εκτός Κυριακής) καίτοι τα στιχηρά, είσιν εξ, αρχόμεθα από του στίχου Αινείτε αυτόν επί ταις δυναστείαις αυτού, και προστίθεμεν καί ετέρους δύο στίχους εις τα δύο τελευταία τροπάρια.

Οι εις το τέλος των αίνων αναγκαιούντες στίχοι εισίν οι εξής:

  • Κατά πάσαν Κυριακήν, εν η ψάλλονται μόνα τα αναστάσιμα στιχηρά καί τα ανατολικά, εις τα δύο τελευταία αυτών λέγονται οι στίχοι: α) Ανάστηθι Κύριε ο Θεός μου, υψωθήτω η χείρ σου, μη επιλάθου των πενήτων Σου εις τέλος, καί β) Εξομολογήσομαί σοι Κύριε εν όλη καρδία μου, διηγήσομαι πάντα τα θαυμάσια σου. Οι αυτοί δε στίχοι λέγονται καί εν ταις Κυριακαίς του Τριωδίου (πλην της Β' καί Γ' Κυριακής των Νηστειών), καίτοι ψάλλονται μετά τα αναστάσιμα ως στιχηρά του Τριωδίου.

  • Εν αις όμως Κυριακαίς, μετά τα αναστάσιμα στιχηρά, ψάλλονται στιχηρά εορτής τινος ή αγίου, ως τελευταίοι στίχοι των αίνων ου λέγονται οι ανωτέρω δύο, αλλά οι δια την τυχούσαν εορτήν ή τον άγιον κατάλληλοι στίχοι, οίτινες ευρίσκονται εις τα απόστιχα του εσπερινού εκάστης εορτής ή μνήμης αγίου. Τούτο δε γίνεται και οσάκις αναγκαιούσι περισσότεροι στίχοι των δύο. Εάν δε εις τίνα Κυριακήν ψάλλωνται ζ' αναστάσιμα στιχηρά καί εν μόνον εορτής τινος ή αγίου, εννοείται οίκοθεν ότι εκ των άνω δύο στίχων της Κυριακής λέγεται μόνον ο πρώτος Ανάστηθι Κύριε προ του εβδόμου αναστάσιμου στιχηρού· προ δε του στιχηρού της εορτής ή του αγίου ου λέγεται ο ανωτέρω δεύτερος στίχος, αλλ' έτερος κατάλληλος δια την εορτήν ή τον άγιον.

Μετά τους αίνους και τα στιχηρά αυτών, ψάλλονται τα δοξαστικά των αίνων κατά τάς οικείας διατάξεις. Μεθ' ά, ει μεν έπεται μεγάλη δοξολογία, ψάλλεται αύτη· εί δε μη, αναγινώσκεται η μικρά δοξολογία.

Καί εν τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, όταν τύχη άγιος εορταζόμενος, ψάλλονται κατ' εξαίρεσιν οι αίνοι καί τα στιχηρά του αγίου· μεθ' ό τα δοξαστικά των αίνων καί μετ' αυτά, εν μεν τω Σαββάτω ψάλλεται μεγάλη δοξολογία, εν δε άλλη ημέρα (πλην Κυριακής) αναγινώσκεται η μικρά τοιαύτη.»

 

ἀρχικό: 27/08/2006
τρέχον: 14/02/2010
panayiotis@analogion.net