ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΥΠΙΚΟΝ

Ἐὰν Ἅγιος ἔχων Ἀγρυπνίαν, τύχῃ ἐν πάσῃ ἄλλῃ ἡμέρᾳ, πλὴν Σαββάτου καὶ Κυριακῆς
 

Τὸ παρακάτω κείμενο, ἔχει μετατραπεῖ σὲ ἠλεκτρονικὴ μορφή, μέσῳ προγράμματος ἀναγνωρίσεως χαρακτήρων.
Γιὰ αὐτό, παρακαλοῦμε νὰ μᾶς συγχωρήσετε γιὰ τὸ μονοτονικό, καὶ γιὰ ὅποιες ἀβλεψίες μας καὶ ὀρθογραφικὰ λάθη.

 

Εάν άγιος έχων ἀγρυπνίαν, ήτοι πλήρη ακολουθίαν μετά μικρου εσπερινού, τύχη εν οιαδήποτε της εβδομάδος ημέρα πλην Σαββάτου και Κυριακής, η ακολουθία γίνεται ούτω:

 

§ 1. Εν τω μικρῷ ἑσπερινῷ, μετά τον προοιμιακόν το Κύριε εκέκραξα, εν ᾧ ιστώμεν στίχους δ' και ψάλλομεν:

- τα στιχηρά του αγίου εις δ'

- Δόξα το ιδιόμελον του αγίου

- Και νυν το μετ' αυτό κείμενον προσόμοιον Θεοτοκίον

- Το Φως Ίλαρόν, το προκείμενον της ημέρας και το Καταξίωσον

- Τα απόστιχα του αγίου μετά των στίχων αυτών

- Είτα, ἢ Δόξα, και νυν Θεοτοκίον προσόμοιον, ἢ Δόξα ιδιόμελον του αγίου ἢ και προσόμοιον, Και νυν Θεοτοκίον αὐτοῦ

- Ἀπολυτίκιον του αγίου άπαξ, Δόξα, καί νυν το πρώτον Θεοτοκίον εις τον ήχον του απολυτικίου. Και απόλυσις.

*     *     *

§ 2. Προ της αγρυπνίας, ἀπόδειπνον μικρόν εν τω νάρθηκι· εν ᾦ ο κανών της Θεοτόκου, είς το τρισάγιον το κοντάκιον του αγίου, ἢ αμφοτέρων των αγίων τα κοντάκια, εάν ὦσι δύο. Είς δε το τέλος, το Επί σοι χαίρει κτλ. και οι οίκοι της Θεοτόκου.

*     *     *

§ 3. Εν τω μεγάλῳ ἑσπερινῷ,

- μετά τον προοιμιακόν,

- στιχολογοῦμεν το Μακάριος ἀνήρ την α' στάσιν (οποία ἂν ημέρα ᾖ, έστω και Κυριακή εσπέρας).

- Είς δε το Κύριε εκέκραξα, ιστώμεν στίχους η' και ψάλλομεν τα εσπερία του αγίου εἰς η' ούτω: Εάν ώσιν οκτώ, άπαξ εκαστον. Εάν ώσιν επτά ἢ ἓξ ἢ πέντε αλλά πάντα ενός ήχου και μέλους ήτοι μιας σειράς, δευτεροῦμεν το α' ή τα δύο ή τρία ή πάντα, ίνα γίνωσιν οκτώ. Εάν ώσι τρία, δευτεροῦμεν αυτά και είτα πάλιν ψάλλομεν το α' και το γ' ή το β' και ούτω γίνονται οκτώ. Εάν ώσι προσόμοια δύο σειρών ανά γ' εν εκάστη σειρά, δευτεροῦμεν το πρώτον εξ εκάστης σειράς. Εάν δε τέλος συμψάλληται και ἡ ακολουθία ετέρου αγίου, ει μεν εορτάζονται αμφότεροι, ψάλλομεν δ' τοῦ ἑνός και δ' του ετέρου· εί δε μη, ψάλλομεν ε' του ἑορταζομένου αγίου και γ' τοῦ ετέρου.

- Είτα Δόξα του αγίου, Και νυν το α' Θεοτοκίον είς τον αυτόν ήχον του δοξαστικού. Εκ των εχόντων ἀγρυπνίαν αγίων, μόνον είς τάς μνήμας του αγίου Νικολάου και του Γενεθλίου του Προδρόμου, εἰς το Και νυν ψάλλεται ουχί το α' Θεοτοκίον, ἀλλ' ίδιον Θεοτοκίον ἀναγραφόμενον εν τω Μηναίῳ δι' έκάστην αυτών.

- Είσοδος, Φως ίλαρόν. Το προκείμενον της ημέρας και τα ἀναγνώσματα του ἁγίου, η εκτενής, το Καταξίωσαν και το Πληρώσωμεν.

- Μετά την ἐκφώνησιν ἡ λιτή, εν ᾗ πρώτον ψάλλομεν το στιχηρόν ίδιόμελον του αγίου της μονής, και είτα τα στιχηρά ιδιόμελα του αγίου. Δόξα του αὐτοῦ, Και νυν το Θεοτοκίον αὐτοῦ.

- Άπόστιχα τα του αγίου μετά των στίχων αυτών.

- Δόξα του αγίου.

- Και νυν το μετ' αυτό κείμενον Θεοτοκίον.

- Νυν απολύεις. Τρισάγιον κτλ.

- Ἀπολυτίκιον του αγίου, Δόξα το αυτό, Και νυν το Θεοτόκε Παρθένε. Ἢ εάν έχη δύο απολυτίκια ο άγιος, ἢ εάν ῷσι δύο άγιοι, ψάλλομεν το ἕν άπολυτίκιον, Δόξα το έτερον, Και νυν το Θεοτόκε Παρθένε.

- Είτα ἡ εὐλόγησις των ἄρτων, το Εἴη το όνομα κτλ. και μετά το Ευλογία Κυρίου, τίθεται ἀνάγνωσις του αγίου.

*     *     *

§ 4. Εν τω ὄρθρῳ,

- μετά τον έξάψαλμον,

- το Θεός Κύριος, ἀπολυτίκιον του αγίου, Δόξα το αυτό, Και νυν το α' Θεοτοκίον εις τον αυτόν ήχον. Εάν δε ἔχη δύο απολυτίκια ὁ άγιος, ψάλλομεν το εν, Δόξα το έτερον, Και νυν το α' Θεοτοκίον είς τον αυτόν ήχον. Ωσαύτως και εάν ώσι δύο άγιοι, το ἀπολυτίκιον του ενός άπαξ, Δόξα του ετέρου αγίου, Και νυν το α' Θεοτοκίον.

- Μετά την α' στιχολογίαν, κάθισμα του αγίου, Δόξα το αυτό ή έτερον (εάν εχη), Και νυν το Θεοτοκίον αὐτοῦ.

- Και τίθεται άνάγνωσις.

- Μετά την β' στιχολογίαν, κάθισμα του αγίου, Δόξα το αυτό ή έτερον, Και νυν το Θεοτοκίον αὐτοῦ.

- Και τίθεται δευτέρα άνάγνωσις.

- Μεθ' ην εὐθύς ψάλλομεν τον πολυέλεον είτα αίτησις, κάθισμα του αγίου, Δόξα το αυτό ή έτερον, Και νυν το Θεοτοκίον αὐτοῦ.

- Και τίθεται τρίτη ἀνάγνωσις.

- Είτα οι αναβαθμοί, το α' άντίφωνον του δ' ήχου. Το προκείμενον του αγίου μετά του στίχου αὐτοῦ.

- Το Πασά πνοή. Εύαγγέλιον του αγίου προ των αγίων πυλών.

- Ὁ ν' ψαλμός χῦμα. Δόξα το τροπάριον του αγίου, Και νυν, Ταῖς της Θεοτόκου. Είτα στίχος, Ελέησόν με ὁ Θεός και το στιχηρόν του αγίου.

- Το Σῶσον ὁ Θεός, το Κύριε ελέησον ιβ' και ἡ έκφώνησις. Ασπασμός δε Ευαγγελίου οὐ γίνεται.

- Κανόνας δε ψάλλομεν της Θεοτόκου εκ της Μικρᾶς Παρακλήσεως Πολλοῖς συνεχόμενος πειρασμοῖς μετά των ειρμών αὐτοῦ εἰς ς' και του αγίου τον ένα εἰς η'. Εάν δε ἔχη δύο κανόνας, της Θεοτόκου μετά των ειρμών εἰς ς', ὁ πρώτος του αγίου άνευ ειρμών εις δ' και ὁ δεύτερος άνευ ειρμών είς δ'. Ωσαύτως γίνεται και όταν ώσι δύο άγιοι. Οὐ στιχολογοῦμεν δε Τω Κυρίω ασωμεν, ει μη μόνον ιβ' στίχους λέγομεν εξ εκάστης της στιχολογίας ωδής. Μεθ' έκάστην δε ωδήν ψάλλομεν τάς καταβασίας της εποχής.

- Μετά την γ' ᾠδήν, κάθισμα του αγίου, Δόξα το αυτό ἢ έτερον, Και νυν το Θεοτοκίον αὐτοῦ. Εάν δε ώσι δύο άγιοι, το κάθισμα του ενός, Δόξα του ἑτέρου, Και νυν το Θεοτοκίον αύτοΰ.

- Ἀφ' έκτης, κοντάκιον και οίκος του αγίου. Εάν δε ώσι δύο άγιοι, το κοντάκιον του δευτέρου λέγεται μετά την γ' ωδήν προ των καθισμάτων, το δε του πρώτου λέγεται ἀφ' έκτης.

- Το συναξάριον του Μηναίου.

- Μετά την η' ωδήν στιχολογεῖται ἡ Τιμιωτέρα και

- είτα ψάλλεται ἡ θ' ωδή των Κανόνων, ἡ καταβασία αὐτῆς και ἡ αίτησις.

- Ἐξαποστειλάριον του αγίου και το Θεοτοκίον αὐτοῦ· εάν δε ἢ ώσι δύο άγιοι, ἢ εχη ὁ εις άγιος δύο ἢ και τρία ἐξαποστειλάρια, λέγονται πάντα και είτα το Θεοτοκίον αυτών.

- Εις τους αίνους, ἱστώμεν στίχους δ' και ψάλλομεν τα στιχηρά του αγίου εις δ',

- Δόξα του αγίου,

- Και νυν το μετ' αυτό κείμενον Θεοτοκίον.

- Δοξολογία μεγάλη, μεθ' ην

- ἀπολυτίκιον του αγίου, Δόξα, καὶ νῦν το α' Θεοτοκίον εις τον ήχον του απολυτικίου· εάν δε εχη δύο απολυτίκια ὁ άγιος, ἢ εάν ώσι δύο άγιοι, λέγομεν ἀπολυτίκιον του ενός, Δόξα του ετέρου, Και νυν το α' Θεοτοκίον εις τον αυτόν ήχον.

- Αἱ συνήθεις ἐκτενεῖς και απόλυσις μικρά άνευ του Δι' ευχών.

- Μεθ' ην ψαλλομένων ιδιομέλων του αγίου εκ της λιτής αὐτοῦ, δίδοται το ἅγιον ἔλαιον εκ της κανδήλας του αγίου, ως διατέτακται.

- Και είτα εν τω νάρθηκι Δεύτε προσκυνήσωμεν γ' και ἡ α' ώρα, μεθ' ην μεγάλη άπόλυσις.

*     *     *

§ 5. Εν ταῖς ὥραις, Δόξα ἀπολυτίκιον του αγίου, Και νυν Θεοτοκίον της ώρας· εις δε το τρισάγιον, κοντάκιον του αγίου. Εάν δε ώσι δύο άγιοι, ἀπολυτίκιον του ενός, Δόξα του ετέρου, Και νυν το Θεοτοκίον της ώρας, εν εκάστη ώρα· κοντάκιον δε εν μεν τη α' ώρα του ενός αγίου, εν δε τη γ' του ετέρου· ούτω και εν ταῖς λοιπαῖς, λεγομένων εν εκάστη ώρα αμφοτέρων των απολυτίκιων, των δε κοντακίων εναλλασσομένων.

*     *     *

§ 6. Ἡ λειτουργία μετά την τριθέκτην. Εν ᾗ

- ψάλλομεν τα τυπικά και

- τους μακαρισμούς και ἱστῶντες εν αὐτοῖς στίχους η' ψάλλομεν την γ' ωδήν του κανόνος του αγίου άνευ εἱρμοῦ, ἀλλὰ μετά του Θεοτοκίου εις δ' και την ς' ωδήν άνευ εἱρμοῦ, αλλά μετά του Θεοτοκίου εις δ'. Εάν δε εχη δύο κανόνας ὁ άγιος, ψάλλομεν την γ' ωδήν του πρώτου κανόνος εις δ' και την ς' του δευτέρου εις δ'.

- Εἰσοδικόν Δεῦτε προσκυνήσωμεν... Ὁ ἐν ἁγίοις θαυμαστός.

- Ἀπολυτίκιον του αγίου, του αγίου της μονής, Δόξα το κοντάκιον του αγίου, Και νυν το προς ἐπισφράγισιν περιοδικόν. Εάν δε ώσι δύο άγιοι, ψάλλομεν αμφοτέρων τα απολυτίκια, είτα του αγίου της μονής, το κοντάκιον του ενός, Δόξα του ετέρου, Και νυν το περιοδικόν προς ἐπισφράγισιν.

- Τρισάγιον,

- προκείμενον του αγίου. Απόστολος μόνον του αγίου.

- Ἀλληλουάριον και Εὐαγγέλιον του αγίου μόνον.

- Εις το Ἐξαιρέτως το Ἄξιόν ἐστιν.

- Κοινωνικόν του αγίου.

- Το Εἴδομεν το φως και τα λοιπά της λειτουργίας.

*     *     *

§ 7. Μη τελουμένης αγρυπνίας, ὁ μικρός εσπερινός παραλείπεται, ἡ δε λοιπή ακολουθία λέγεται ως διατετύπωται. Πλην εν τω μεγάλω ἑσπερινῷ, εἰ μεν εστίν αρτοκλασία τα απολυτίκια ψάλλονται ως διατάσσονται, και μετά το Ευλογία Κυρίου ευθύς ἀπόλυσις, μη γινομένης αναγνώσεως· εί δ' ουκ εστίν αρτοκλασία, ψάλλεται το ἀπολυτίκιον του αγίου ἅπαξ, Δόξα, και νυν το α' εἰς τον αυτόν ήχον Θεοτοκίον, το Σοφία και ἀπόλυσις. Τῷ δε πρωΐ προ του όρθρου, άναγινώσκομεν το καθ' ήμέραν μεσονυκτικόν εν τῷ νάρθηκι καί, μετά την ἀπόλυσιν αὐτοῦ, ὁ ὅρθρος, εν ᾧ μετά τον εὐλογητόν λέγομεν τρισάγιον καί τα τροπάρια Σῶσον Κύριε τον λαόν σου, οι δε ψαλμοί Ἐπακούσαι σου Κύριος καί ὁ άλλος οὐ λέγονται. Τέλος δε τα είς το Κύριε εκέκραξα ἑσπέρια του στι-χηροῦ γίνονται μόνον ς' καί ουχί η' συμφώνως προς τάς εν περιπτώσει Γ' § 1 οδηγίας.

*     *     *

§ 8. Μη τελουμένης δε λειτουργίας (εξ ανάγκης τινός), ψάλλομεν τα τυπικά εν τω ναω μετά την τριθέκτην, ως ἔθος. Μετά δε το Πάτερ ἡμῶν τα κοντάκια ως καί εν τη προηγουμένῃ περιπτώσει § 7.

§ 9. Ίστέον δ' ὅτι εν ταῖς μνήμαις των αγίων: Ιωάννου του Θεολόγου (Σεπτεμ. κς'), αποστόλου Ανδρέου, αγίου Νικολάου, Τριών Ιεραρχών καί αγίου Παντελεήμονος, ου λέγεται ὁ κανών της Θεοτόκου εν τω ὅρθρῳ ὁ εἰρημένος, ήτοι ὁ Πολλοίς συνεχόμενος, άλλ' ὁ ἴιδιος κανών της Θεοτόκου όστις εν εκάστη εξ αυτών αναγράφεται υπό των Μηναίων.

Εν δε ταῖς ἑορταῖς του Γενεθλίου του Προδρόμου καί των αγίων Αποστόλων των τε κορυφαίων καί των δώδεκα, οὐ ψάλλεται όλως εν τω ὄρθρῳ κανών της Θεοτόκου (ἐκτὸς εάν τύχωσιν εν Κυριακή), αλλά λέγεται ὁ πρώτος κανών του αγίου μετά των ειρμών είς η' καί ὁ δεύτερος άνευ ειρμών είς ς'.

 

Δανειστήκαμε τὸ ἀνωτέρω ἀπὸ τὴν ἐξῆς ἀναφορά:

 

 

20/10/2005
panayiotis@analogion.net